कोल्हापूरचा ऐतिहासिक शाही दसरा महोत्सव 2024: 3 ते 12 ऑक्टोबरपर्यंत विशेष कार्यक्रमांची संपूर्ण माहिती kolhapur shahi dasara 2024

 कोल्हापूरचा ऐतिहासिक शाही दसरा महोत्सव 2024: 3 ते 12 ऑक्टोबरपर्यंत विशेष कार्यक्रमांची संपूर्ण माहिती:

kolhapur shahi dasara 2024:दसरा हा महाराष्ट्रात अत्यंत मोठ्या उत्साहात साजरा केला जाणारा सण आहे. मात्र, कोल्हापूरचा शाही दसरा महोत्सव हा त्याच्या ऐतिहासिक महत्त्वामुळे आणि शाही थाटामाटामुळे विशेष ओळखला जातो. यंदा 2024 मध्ये हा दसरा महोत्सव 3 ऑक्टोबरपासून 12 ऑक्टोबरपर्यंत साजरा करण्यात येणार आहे. या विशेष महोत्सवात पारंपरिक उत्सवांपासून ते शाही मिरवणूकांपर्यंत अनेक कार्यक्रमांचे आयोजन केले गेले आहे. चला तर, या शाही महोत्सवाची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया.

कोल्हापूरचा शाही दसरा महोत्सव: ऐतिहासिक महत्त्व

कोल्हापूरचा शाही दसरा महोत्सव हा फक्त एक सण नाही तर कोल्हापूरच्या ऐतिहासिक वारशाचे प्रतीक आहे. हा महोत्सव छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या वंशजांनी सुरू केला आणि त्याचा शाही थाट आजही कायम आहे. दसरा मिरवणुकीत, कोल्हापूरचे छत्रपती आणि शाही परिवार सहभागी होतात, ज्यामुळे या उत्सवाला वेगळं महत्त्व मिळतं. पारंपरिक शस्त्रपूजा, राणीची महालक्ष्मी देवीची पूजा, आणि शाही मिरवणूक हे या महोत्सवाचे प्रमुख आकर्षण आहे.

नक्की वाचा:नवरात्र 2024: पहिला दिवस कधी? जाणून घ्या घटस्थापनेचा शुभ मुहूर्त आणि घट स्थापना विधी 

शाही मिरवणुकीची विशेषता

दसऱ्याच्या दिवशी छत्रपतींच्या नेतृत्वाखाली शाही मिरवणूक आयोजित केली जाते. या मिरवणुकीत पारंपरिक वस्त्र परिधान केलेल्या घोडदळाचे सहभाग असते, तसेच शाही रथाची शोभा असते. या मिरवणुकीला स्थानिक लोक आणि पर्यटक मोठ्या प्रमाणात उपस्थित राहतात. मिरवणुकीत शस्त्रांचे प्रदर्शन केले जाते आणि शाही कुटुंबाची परंपरा आणि वैभव दाखवले जाते.

महोत्सवाचे वेळापत्रक: 3 ते 12 ऑक्टोबर 2024

**3 ऑक्टोबर 2024** रोजी महोत्सवाची सुरुवात होईल. या दिवशी घटस्थापना केली जाईल, ज्यामध्ये महालक्ष्मी मंदिरात देवीची पूजा केली जाते. घटस्थापनानंतर 9 दिवसांच्या उत्सवाची सुरुवात होते. 12 ऑक्टोबर हा दसऱ्याचा दिवस असेल, ज्यादिवशी शाही मिरवणूक होईल.

शाही दसरा महोत्सवाच्या प्रमुख कार्यक्रमांची यादी:

• 3 ऑक्टोबर: घटस्थापना विधी महालक्ष्मी मंदिरात.
• 5 ऑक्टोबर: पारंपरिक शस्त्रपूजा, राजघराण्यातील पुरुष आणि महिलांच्या हस्ते.
• 8 ऑक्टोबर: लोकनृत्य आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम, कोल्हापूरच्या प्राचीन कला सादर केल्या जातील.
• 10 ऑक्टोबर: राणीची महालक्ष्मी देवीची पूजा आणि पारंपरिक वस्त्रधारण सोहळा.
• 12 ऑक्टोबर: दसरा मिरवणूक - छत्रपतींच्या नेतृत्वाखाली शाही मिरवणूक, घोडदळ आणि रथ.

घटस्थापना आणि शस्त्रपूजेचा शुभ मुहूर्त

कोल्हापूरच्या शाही दसरा महोत्सवात घटस्थापनेचा शुभ मुहूर्त अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. 3 ऑक्टोबर 2024 रोजी सकाळी 6:15 ते 7:30 च्या दरम्यान घटस्थापना केली जाईल. त्यानंतर 5 ऑक्टोबर रोजी शस्त्रपूजा केली जाईल, ज्यामध्ये पारंपरिक शस्त्रांचे पूजन केले जाते. शस्त्रपूजेचा शुभ मुहूर्त दुपारी 12:45 ते 1:30 दरम्यान आहे.

घटस्थापना कशी करावी?

घटस्थापना हा नवरात्रीतला पहिला विधी आहे आणि देवी महालक्ष्मीच्या पूजेची सुरुवात याच दिवशी होते. महालक्ष्मीच्या चरणांशी घट ठेवून देवीच्या नावाने जल अर्पण केले जाते. घटाच्या चारही बाजूंनी सप्तधान्य पेरले जाते, ज्यातून देवीच्या आशीर्वादाने भरपूर पिकं येतील असा भाव व्यक्त केला जातो.

शस्त्रपूजा विधी

शस्त्रपूजा हा शौर्य आणि पराक्रमाचा प्रतीक मानला जातो. कोल्हापूरच्या छत्रपती परिवाराने ही परंपरा आजही जपलेली आहे. या दिवशी राजघराण्याच्या सदस्यांनी शस्त्रांची पूजा केली जाते आणि शौर्याचा गौरव केला जातो. यामुळे दसरा महोत्सवाला एक खास ऐतिहासिक महत्त्व मिळते.

Final Thoughts | शेवटचे विचार

कोल्हापूरचा शाही दसरा महोत्सव हा महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक वारशाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. 3 ते 12 ऑक्टोबर 2024 या कालावधीत हा महोत्सव शाही थाटात साजरा केला जाईल, ज्यात घटस्थापना, शस्त्रपूजा, शाही मिरवणूक आणि अनेक सांस्कृतिक कार्यक्रमांचा समावेश असेल. या महोत्सवात सहभागी होण्यासाठी मोठ्या संख्येने लोक येतात, ज्यामुळे कोल्हापूरचा दसरा महोत्सव देशभर प्रसिद्ध झाला आहे.